FAQRA

Faqra, Lübnan Dağı’nda yer alan ve Roma ile Bizans dönemlerine ait kalıntıları barındıran bir arkeolojik alandır. Kalıntılar arasında Zeus Beelgalasos’a adanmış bir kutsal alan, başlangıçta Atargatis’e adanmış ancak daha sonra bazilikaya dönüştürülmüş bir tapınak, iki sunak ve İmparator Claudius döneminde restore edilmiş bir kule bulunmaktadır. 1500 metre yükseklikte, kayalık bir arazinin çukurunda konumlanan Faqra, Nahr El-Kalb Vadisi bölgesindeki en önemli alanlardan biridir.

Koordinatlar: 33°59’54.2″K 35°48’27.6″D

Faqra bölgesi, 18. yüzyıldan itibaren Batılı kaşiflerin ilgisini çekmiş; 20. yüzyılın başlarında ise bir Alman heyeti tarafından ilk arkeolojik ve tarihsel araştırmalar gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmalar, 1938 yılında, çok sayıda mimari incelemeyi ve dikkat çekici fotoğrafları içeren bilimsel bir yayının ortaya çıkmasını sağlamıştır. Restorasyon çalışmaları, Eski Eserler Dairesi’nin himayesinde 1944 yılında başlamış ve 1975 yılına kadar devam etmiştir. O tarihten bu yana bölgede başka bir arkeolojik kazı yapılmamıştır.

İlk alanda, başlangıçta üçüncü bir katı ve piramit şeklinde bir çatısı bulunan, 15 metre karelik devasa bir kule göze çarpar. Kulenin kuzeydoğu köşesindeki ve kapısının üzerindeki Yunanca yazıtlar, yapının MS 43 yılında İmparator Claudius tarafından restore edildiğini göstermektedir. Kulenin işlevine dair farklı görüşler mevcuttur; yapı bir mezar, anıtsal bir sunak ya da bir gözetleme noktası olarak değerlendirilmiştir. Kulenin 50 metre kuzeybatısında iki yapı daha görülebilir. Bunlardan daha büyük olanı, kurban törenleri için kullanılan bir sunaktır; kalıntılar arasında bulunan kemik ve kül kalıntıları, yapının bu işlevini kanıtlamaktadır. Diğeri ise sütunlu küçük bir sunaktır.

İkinci alan ise anıtsal bir tapınak kompleksi ile MS 1. yüzyılda inşa edilmiş, tanrıça Atargatis’in yerel bir biçimi olan “Suriye tanrıçası”na adanmış küçük bir tapınaktan oluşmaktadır. Kutsal alan, Faqra’nın yerel Baal’i olan Zeus Beelgalassos adlı bir tanrıya adanmıştır. Kutsal alanın bir kısmı —dış avlu duvarları ve bunların temelleri de dâhil olmak üzere— doğrudan ana kayaya oyulmuştur. Yapı, ortasında bir sunak bulunan kutsal bir alanı çevreleyen 35×35 metre boyutlarında bir çevrili alandan oluşur. Doğuya bakan büyük tapınağın cephesinde, restore edilmiş altı Korint sütunu, bir alınlık ve bir saçaklık (entablatur) yer alır. Tapınağı çevreleyen avlu, MS 240 civarında Toskana düzeninde inşa edilmiş, üzeri kapalı bir revakla korunmaktadır.

Küçük tapınak, anıtsal kutsal alanın güneyinde yer alır. Bu yapı, bir pagan tapınağı ile ona bitişik bir Hristiyan bazilikasından oluşmaktadır. Tapınağın tanrıça Atargatis’e adanmış olduğu yönündeki genel kabul, MS 1. yüzyıla tarihlenen bir adak yazıtının varlığına dayanır. Geç Antik Çağ’da Hristiyanlar, tapınağın yanına bir kilise inşa etmiş ve tapınağı vaftizhane olarak yeniden kullanmışlardır.

Portföy

Claudius Kulesi. Bu anıt, büyük hayvanların kurban edilebildiği geniş bir platformdan (“yüksek bir ibadet yeri”) oluşmaktadır.

Claudius Kulesi’nin kapısının üzerindeki yazıt.
İmparator Tiberius Claudius Caesar Augustus’a ve ataların tanrısı Beelgalasos’a; Gaius, Ca(ssius) yönetiminde

Claudius Kulesi’nin kapısı yakınındaki yazıt.
“355 yılında, yetkili Tholom Rabbomos (veya Rabbomos oğlu) döneminde, En Yüce Tanrı’nın masraflarıyla [bu anıt] inşa edilmiştir.”