Alman sanatçı Simon Menner’in *Top Secret: Images from the Stasi Archives* (Çok Gizli: Stasi Arşivlerinden Görüntüler) adlı projesiyle geniş kitlelere tanıttığı, Doğu Almanya gizli polisi Stasi’ye ait gizliliği kaldırılmış arşivler…
Bu bulanık görüntü, on yıllar boyunca hem kendi vatandaşlarını hem de ülke içindeki Batılıları gözetleyen Doğu Almanya gizli polisi Stasi’nin arşivlerinden alınmıştır.
Fotoğraf, bir Stasi görevlisinin Batılı bir casusu suçüstü yakaladığı anı gösterdiği iddiasıyla yaygın bir şekilde paylaşılmaktadır. Stasi arşivlerinde buna benzer pek çok görüntüde, 1947 tarihli bir anlaşma uyarınca Doğu Almanya’da seyahat etmelerine izin verilen Amerikalı, İngiliz ve Fransız subaylardan oluşan küçük askeri irtibat heyetleri yer almaktadır. Resmî olarak irtibat kurmak amacıyla orada bulunsalar da, pratikte zamanlarının büyük kısmını Sovyet ve Doğu Alman askeri tesislerinin fotoğraflarını çekerek geçirmişler; Stasi ise onları takip edip fotoğraflamıştır.
Stasi, tarihteki en kapsamlı gözetim teşkilatlarından biriydi. 1989 yılına gelindiğinde, yaklaşık 90.000 tam zamanlı çalışanı ve komşular, iş arkadaşları, hatta birbirleri hakkında ihbarda bulunan aile üyeleri de dahil olmak üzere 170.000’den fazla muhbiri bulunuyordu.
Berlin Duvarı yıkıldığında Stasi görevlileri kayıtları yok etmek için acele ettiler, ancak vatandaşlar ofislerini basarak buna engel oldular. 1992’den bu yana, sıradan Alman vatandaşları Stasi’nin kendileri hakkında tuttuğu dosyaları okuyabilmektedir.
Günümüze ulaşan Stasi dosyaları uç uca eklendiğinde 100 kilometreden (yaklaşık 69 mil) daha uzun bir hat oluşturmaktadır; arşivciler ise Stasi’nin 1989 yılında parçaladığı milyonlarca belgeyi hâlâ bir araya getirmeye çalışmaktadır.
