Antik Ermenistan’ın Ermeni mitolojisi, büyüleyici tanrı ve tanrıçalardan oluşan bir panteonla doluydu. Helenistik Dönem’de, antik #Ermeni tanrıları, antik #Yunan tanrılarıyla özdeşleştirilmiş ve her biri kendine has bir anlam kazanmıştır.
-Aramazd: Ermeni mitolojisindeki tüm tanrı ve tanrıçaların babasıdır. “Yüce ve Cesur Aramazd” olarak saygı görmüştür. Yeryüzündeki bereketin kaynağı kabul edilen Aramazd’ın, bolluk ve refah getirdiğine inanılırdı.
Kendisine inananlara bereket, refah ve koruma bahşetme gücüne sahip olduğuna inanılır. Antik çağlarda Aramazd, genellikle bereket tanrıçası Anahit ile birlikte anılır ve her ikisine dair kültler birbirleriyle yakından bağlantılıydı.
Ermeni tarihindeki mitolojik ana ögeler
Anahit: Hristiyanlık öncesi Ermeni mitolojisinde Anahit; bereket, şifa, bilgelik ve su tanrıçasıydı. MÖ 5. yüzyıla gelindiğinde, Aramazd ile birlikte Ermenistan’daki başlıca ilah konumundaydı.
Mihr: Güneş, ışık, adalet ve hakikat tanrısıydı. Mihr’e, özellikle adalet arayanlar ve haksızlıklara karşı korunma talep edenler tarafından sıkça yakarılırdı.
Mihr: Güneşin, ateşin ve göksel ışığın Ermeni ilahıydı. Mihr’e, özellikle adalet arayanlar ve haksızlıklara karşı korunma talep edenler tarafından sıkça yakarılırdı.
Vahagn: Antik Ermeni panteonunun temel ilahlarından biri olup gök gürültüsü, şimşek, ateş ve savaş tanrısı olarak kabul edilirdi. Vahagn’ın, Ermenistan’ı düşmanlarından koruduğuna ve savaşlarda zafer getirdiğine inanılırdı. Ayrıca demircilik zanaatı ve silah yapımıyla da ilişkilendirilirdi. Onun başlıca tapınağı, tarihi Taron bölgesindeki Aştişat’ta bulunuyordu; Ermeni kralları ve savaşçıları, savaşa girmeden önce burada onun korumasını dilerlerdi.
Tir: Edebiyat, sanat, bilim ve silah icadı tanrısıydı. Tir, genellikle uzun sakallı, elinde bir kitap veya parşömen tutan yaşlı bir adam olarak tasvir edilirdi.
Astghik: Aşk, güzellik ve su tanrıçasıydı. Venüs gezegeniyle ilişkilendirilen Astghik, genellikle çiçekler ve mücevherlerle süslenmiş güzel, genç bir kadın olarak betimlenirdi. İlişkilere uyum ve mutluluk getirdiğine inanılır; aşk ve doğurganlık arayışındaki genç kadınlar tarafından sıkça yardımı istenirdi.
Nane: Savaş ve bilgelikle ilişkilendirilen bir tanrıçaydı. Aynı zamanda bilgelik ve bilgi kaynağı olarak da saygı görürdü.
Taşa oyulmuş heykeller, Ermeni kraliyetine özgü o belirgin tacı —Ermeni Kralı Tigran’ın sikkelerinde görülen, üst üste binmiş yüksek taçla aynı olan başlığı— takmaktadır.
