<p id="viewer-f2wby913">Çoğu insan Fortuna'yı Carl Orff'un 1930'larda bir 13. Yüzyıl şiirine yaptığı beste ile tanır. Yunan mitolojisindeki karşılığı Tyche olan Fortuna, roma mitolojisinde kader tanrıçasıdır.</p>
<p id="viewer-h5k1a915">Adalet tanrıçası Iustitia ile Fortuna'nın önemli bir ortak noktası vardır: İkisi de bağlı gözleri ile kör ve tarafsızdır. Lakin Iustitia adaletin tecessümü olarak dengeli iken Fortuna dengesizdir. Adalet tanrıçasının aksine kader tanrıçası, tüm ahlaki motivatörlerden azat ve spontandır.</p>
<p id="viewer-qa2uz917">"Fortuna caeca est." deyiminden "kör talih" kişileştirmesinin antik medeniyetlere dayandığı anlaşılabilir. Laelius de Amicitia'da Cicero şöyle buyurur: "Non enim solum ipsa fortuna caeca est, sed eos etiam plerumque efficit caecos, quos complexa est." (Talihin yalnızca kendisi kör değildir, o genel olarak kucakladıklarını da kör eder"). </p>
<p id="viewer-qa2uz917">Roma döneminin en eski anıtlarından, Gülhane parkında kıymetli bir miras olan Gotlar Sütunu'nda da Fortuna'nın adına rastlanır. Gotlara karşı kazanılmış bir zafer sonucunda 3. asırda dikilmiş olan bu anıtın kitabesi; "Fortunae reduci ob devictus gothos" "Gotların mağlubiyeti nedeniyle dönen Fortuna'ya" ifadesini üzerinde taşır.</p>
<p id="viewer-0ew0b925">Kıssadan hisse: Tanrıçalar ölür, sözcükler kalır. </p>
<p id="viewer-0ew0b925">"Fortuna" olarak İtalyancaya, "fortune" olarak İngilizceye ve Fransızcaya geçen bu eski kelime anlamını korurken, Nişanyan'a göre Piri Reis'in Kitâb-ı Bahriye'sinde, "fortuna-yile kıble canibine gitdükden sonra..." şeklinde bir anlatım mevcuttur. Anlaşılabileceği üzere pek çok Avrupa dilinde "talih" veya "servet" gibi anlamlara sahip olan "Fortuna" sözcüğünün Türkçeye "fırtına" olarak geçmiş olması muhtemeldir. </p>
<p><strong>Merve Karataş</strong></p>
