Atlatl Dart Ucu, Yukon, Kanada – Fotoğraf: Holly Smith, Yukon Hükûmeti
Batı Kuzey Amerika’daki avcılar 8.600 yıl boyunca “atlatl” kullandılar, peki neden birdenbire bırakıverdiler?
Batı Kuzey Amerika’daki tarih öncesi avcıların, cirit ve mızraklardan ok ve atlatl gibi mermileri çok daha büyük bir hızla fırlatabilen aygıtlara kadar uzanan silahlar kullandıkları bilinmektedir. Atlatl, dart fırlatmak için kullanılan bir fırlatma çubuğudur. Bu daha güçlü silahların tam olarak ne zaman benimsendiği tartışma konusu olmuştur. Tulsa Üniversitesinden Arkeolog Briggs Buchanan’ın bir yanıtı olabilir.
Buchanan, belirli bir tür aletin ilk ne zaman ortaya çıktığını tahmin etmek için radyokarbonla tarihlendirilmiş örneklerini kullanan, optimal doğrusal tahmin adı verilen bir yöntem kullandı.Buchanan, bilinen atlatl ve dartların radyokarbon tarihlerini kullanarak bu silahların bölgede ilk kez yaklaşık 10.000 yıl önce kullanıldığını tahmin etti. Bu tahmin, yaklaşık 13.000 yıl önce ortaya çıkan Clovis kültürüne mensup avcıların mamut, mastodon ve bizon gibi ürkütücü avları avlamak için atlatl kullandığı yönündeki uzun süredir devam eden varsayımla çelişmektedir. Buchanan, “Genel kanı, atlatl ile uzaktan avlanabileceğiniz yönündeydi” diyor ve ekliyor: “Mızrak ve cirit daha yakın ve daha tehlikeli bir avlanmayı gerektirir.”
Buchanan, yay ve okların radyo-karbon tarihlerine bakarak bu silahların yaklaşık 1.400 yıl önce ortaya çıktığını tahmin etti. “Asıl sürpriz tarih değil, tarihin bölgenin tamamında aynı olmasıydı.” diyor. “Kuzey Meksika’da ya da Kuzeybatı Topraklarında olmanız fark etmiyordu.” Buchanan, yayların çoğu bölgede atlatlların yerini tamamen almasına karşın, Kanada’nın en kuzey kesimlerinde atlatlların yaylarla birlikte en az bir bin yıl daha kullanılmaya devam ettiğini buldu. Bu durum, kaynakların kıt olduğu ve avcıların halklarını besleyip giydirecek kadar avı öldürebilmelerini sağlamak için çeşitli silahları ellerinde bulundurdukları, dünyanın en kuzey bölgelerinde gözlenen bir örüntüyle örtüşmektedir.
Atlatl Dartı, Yukon, Kanada – Fotoğraf: Holly Smith, Yukon Hükûmeti
Kaynak: https://archaeology.org/issues/november-december-2026/digs-discoveries/to-bow-or-to-throw/
