Amerika Birleşik Devletleri’nden (ABD) Türkiye’ye iadesi sağlanan 100 kültür varlığı, İstanbul Arkeoloji Müzelerinde “Kaçış Yok: Boubon” sergisi ile tanıtıldı.
Kültür ve Turizm Bakanlığının Manhattan Bölge Savcılığı ve Amerikan İç Güvenlik Soruşturmaları Birimi HSI arasında kurduğu güvene dayalı iş birliğiyle Türkiye sınırlarının dışına çıkarılmış, Anadolu’nun farklı dönemlerine ait eserler ait olduğu topraklara geri döndü. Sergi 4 ana gruptan oluşuyor.
Burdur’un Gölhisar ilçesine bağlı İbecik Köyü yakınlarındaki Boubon Antik Kenti’nden 1960’lı yıllarda kaçak kazılarla tahrip edilen ve Roma imparatorlarının onurlandırıldığı Sebasteion yapısından koparılarak başları, gövdeleri ve uzuvları dünyanın farklı koleksiyonlarına dağıtılan bronz heykeller, yıllar sonra aynı adı taşıyan sergide yeniden buluştu.
Serginin en eski tarihli gruplarından birini, Tokat’ın Erbaa ilçesindeki Horoztepe’den 1953 yılındaki kaçak kazılarda çıkarılan 40 parça eser oluşturuyor. MÖ 2300 ile 2000 yıllarına, İlk Tunç Çağı’na tarihlenen bu seçki; törensel müzik aletleri, silahlar ve metal kaplardan oluşuyor.
Burdur’un Düver Köyü kökenli 44 pişmiş toprak mimari levha, J. Paul Getty Müzesi’nden geri alınarak koleksiyona dâhil edildi. MÖ 6. yüzyıla, Arkaik Dönem’e tarihlenen ve dönemin çatı ile kaplama düzenlerinde kullanılan bu bezemeli levhalar, geçmiş yıllarda ABD, Danimarka ve Virginia’dan iade edilen diğer parçalarla İstanbul Arkeoloji Müzeleri’nde bir araya getirilerek dönemin mimari estetiğini bütüncül bir şekilde gözler önüne seriyor.
Sergideki dikkat çekici eserlerden bir diğeri olan Aphrodisias Antik Kenti’ne ait portrenin dönüş hikâyesi ise arşivlerin gücünü kanıtlıyor. 1976 yılında hazırlanan bir olay yeri tutanağında yer alan “tespit edilip belgelenenler dışında başka eserlerin de çalındığı” ifadesi, on yıllar sonra yürütülen arkeolojik araştırmalarla birleşerek eserin iadesinde kilit rol oynadı.
Serginin açılışına Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Manhattan Bölge Savcı Yardımcısı Matthew Bogdanos ve yetkililer katıldı.
Kaynak: AA, Magma Dergisi
