Diyarbakır’ın Silvan ilçesine bağlı Bahçe Mahallesi’nde 2019 yılında keşfedilen ve bölgede bulunan Süryanice kitabeli ilk kaya mezarlığı olma özelliği taşıyan tarihi alan, bakımsızlık ve ilgisizlik nedeniyle yok olma tehlikesiyle karşı karşıya. Papaz Monoha’nın mezarının da yer aldığı bölge, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından tescillenmesine rağmen hiçbir somut koruma tedbiri alınmadığı için tahribata açık durumda.
Diyarbakır’ın Silvan-Farqîn ilçesine bağlı Bahçe mahallesinde keşfedilen ve Süryanice kitabeleriyle tescillenen kaya mezarlığı, yok olma tehlikesiyle karşı karşıya.
Dicle Üniversitesi tarafından Omid’in (Diyarbakır) Silvan ilçesinde 2019’da yüzey araştırmaları yapıldı. Çalışmalar sırasında, Silvan’a bağlı kırsal Bahçe Mahallesi’nde Hasuni Mağaralarının doğu tarafında bulunan kaya mezarlığının içinde Süryanice mezar taşı kitabeleri keşfedildi.
Kitabelerde kaya mezarlığında “Monoha” adlı bir papazın burada gömülü olduğu bildiriliyor.
Bu önemli bulguya 2019 yılında bilgi veren Dicle Üniversitesi Eğitim Fakültesi Öğretim üyesi Prof. Dr. İrfan Yıldız, “İlk kez içerisinde Süryanice kitabelerin bulunduğu bir kaya mezarı tespit edilmiş oldu” ifadelerini kullanmıştı.
Bakanlık envanterine alındı
Tarihi bölge, daha sonra Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı Diyarbakır Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü tarafından envantere alındı ve tescillendi.
Mezopotamya Ajansı’nın haberine göre Müdürlük, bölgenin korunmasına dair detaylı bilginin ancak resmi başvuru ile yanıtlanabileceğini aktardı.
“Tescil kararına rağmen bölge korunmuyor”
Tescil kararına rağmen bölgenin korunmadığının belirtildiği haberde, binlerce yıllık tarihe sahip olduğu öngörülen ve geçmişe ışık tutan kaya mezarlıkları ve kitabelerin, bakımsızlık nedeniyle yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olduğu paylaşıldı. Mezarlığın girişinde yer alan kapı ve pencerelere taşlarla bent örüldüğü bilgisine yer verildi. Ayrıca mezarlıkların içinde dışarıdan hangi amaçla getirildiği belirlenemeyen tahta, taş ve defineciler tarafından getirildiği belirtilen küreğin yer aldığı belirtildi. Öte yandan bakım yapılmaması nedeniyle mezarların otlarla kaplandığı ve mezarlığın kimi bölümlerinde duvarlara çivi çakıldığı paylaşıldı. Bölgenin bakım ve koruma çalışmasına ihtiyaç duyduğu ve yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olduğu vurgulandı.
